Help je kind veilig opgroeien met de juiste kennis en tools
In vijf jaar zijn tien keer zoveel jongeren gaan vapen
Vapes bevatten veel giftige stoffen, zijn supersnel verslavend en beschadigen de jonge longen en hersenen. Ook jouw kind kan ermee beginnen en verslaafd raken.
Het is logisch dat je als ouder niet altijd weet wat er speelt; de trends veranderen snel. Hier vind je de juiste feiten zodat je goed voorbereid het gesprek met je kind kunt aangaan.
Jongeren als doelgroep
Het zou de rookvrije generatie moeten worden, maar 40% van de 18- tot 29-jarigen rookt of vapet (Independer 2026).
Onder jongeren van 16 tot 20 jaar is het aantal vapers en rokers in 10 jaar zelfs vertienvoudigd (van 1,5% naar 15%). Onder alle andere leeftijdsgroepen neemt het aantal rokers af.
Vrijwel alle rokers zijn voor hun 25e begonnen
Vrijwel alle rokers raken voor hun 25e verslaafd, wanneer het brein nog onrijp is en de pre-frontale cortex nog niet ontwikkeld. 80% daarvan doet dat zelfs voor zijn 18e.
De tabaksindustrie richt zich daarom op jongeren, met behalve aantrekkelijke vapes zelfs een speciaal soort nicotine die minder prikt in de keel zodat er meer geïnhaleerd kan worden.
De meeste jongeren die vapen, gaan ook roken
Een kwart van alle leerlingen van 12 t/m 16 jaar in het VO heeft ooit een vape gebruikt. Jongeren die vapen, gaan op den duur veel vaker ook sigaretten roken.
Van de jongeren die regelmatig vapen, rookt ongeveer 70% ook. Iemand rookt dan bijvoorbeeld alleen buiten, en vapet ook binnen. 35% van de vapende tieners vapet zelfs 's nachts in bed.
Gevaarlijk experiment
Onbekende gevolgen
Hoe ongezond vapen op lange termijn is, valt nog niet te zeggen. Toch zien we bij kinderen al zeer ernstige verslaving en een breed scala aan klachten ontstaan. Vapes die via Snapchat of onder de toonbank gekocht worden, zijn illegale vapes waarvan we de ingrediënten en gevolgen al helemaal niet kennen.
Illegale vapes
Ondanks het verbod op de verkoop van vapes aan minderjarige en van vapes met smaakjes, gebruikt de meerderheid van de jongeren deze producten nog steeds (Trimbos, 2025). Bijna allemaal weten ze van het verbod, maar omzeilen ze dat door illegale vapes onder de toonbank of via Snapchat te kopen.
Serieuze klachten
Kinderen melden kortademigheid, slechte conditie, hoofdpijn, keelpijn en hoesten, stress, slaap- en concentratieproblemen, angst, paniek, hartkloppingen, vertraagde hersenontwikkeling en een levenslange verslavingsgevoeligheid. Ook raken ze soms zo verslaafd dat ze 's nachts in bed vapen.
Vapen en opvoeding
Je kind kijkt naar wat jij doet
Kinderen leren door het gedrag van anderen na te doen. Als je zelf rookt, probeer dit dan niet te doen waar je kind
bij is. Praat ook niet op een positieve manier over je eigen gebruik. Je kind kan dan gaan denken dat het erbij hoort.
En weet dat als je zelf middelen gebruikt het nog steeds zin heeft om dit voor je kind te verbieden. Kinderen mogen nu eenmaal niet alles wat volwassenen mogen.
50% wil stoppen, dus ga in gesprek
Stel vragen als: wat is voor jou de belangrijkste reden om te vapen, wat zou stoppen je opleveren, wie of wat kan jou helpen, en wat kan er gebeuren als je niet stopt? Meer tips lees je hieronder.
Wil jij of je kind stoppen met vapen of roken? Kijk op de website van Ik stop nu of Stoptober, of neem bij vragen contact op met onze preventiewerkers.
Pubers vinden regels eigenlijk prettig
Regels geven duidelijkheid, ook al klagen pubers daar soms over. Samen afspraken maken kan helpen om ze beter na te leven.
Leg uit waarom je regels en afspraken maakt en dat deze zijn uit zorg en liefde. Uit onderzoek blijkt dat kinderen minder snel beginnen met roken of vapen als ze duidelijk weten hoe hun ouders hierover denken. Een goede, ondersteunende band met warmte en aandacht vormt de basis om de weerbaarheid van een kind te vergroten.
Op de website van Helder Opvoeden vind je tips over afspraken. Download bijvoorbeeld de folder 7 opvoedtips over middelengebruik.
In gesprek met je kind
Kinderen vormen al jong ideeën over middelen. Ga daarom op tijd in gesprek, maar kies een ontspannen moment. Pas het gesprek aan op leeftijd, leefwereld en wat je puber nu bezighoudt.
Probeer vooral te luisteren en interesse te tonen in wat je puber weet en vindt. Toon begrip, stel vragen en blijf rustig. Als je kind voelt dat je hem of haar serieus neemt, is het sneller bereid om te luisteren naar jouw mening en grenzen.
De meeste kinderen beginnen op de middelbare school met vapen. Het is dus een goed moment om het gesprek erover te beginnen als je kind naar de brugklas gaat.
Weet je als ouder of verzorger genoeg over vapen en de schade ervan? Met andere woorden; kun je uitleggen waarom je niet wilt dat je kind gaat vapen? Ga goed voorbereid in gesprek.
Wil je er meer over lezen? Dat kan op de website van 'Helder opvoeden'.
Het is belangrijk om het gesprek op een rustig moment te houden. Als je allebei gehaast bent, is de kans groter dat het misloopt. Doe het dus liever als jij en je kind alle tijd hebben. Bijvoorbeeld in het weekend, tijdens het afwassen, of tijdens een lange autorit.
Kinderen voelen zich vrijer om te praten als het gesprek op een rustig moment plaatsvindt. Maak daar gebruik van! Stel veel vragen, luister geduldig en geef je kind de kans om zijn of haar mening te vertellen.
Kinderen in de puberteit kunnen dwars en opstandig zijn. En een sterke eigen mening hebben. Maar ze hebben vooral ook behoefte aan duidelijkheid. Die geef je ze door grenzen te stellen en duidelijke afspraken te maken.
Maak je een afspraak met je kind? Bedenk dan samen wat er gebeurt als je puber zich niet aan die afspraak houdt. Wel zo duidelijk.
Kinderen onder de 18 gedragen zich beter als hun ouders betrokken zijn. Leef dus met je kind mee. Zorg dat je dichtbij staat. Toon belangstelling. En geef complimenten als je trots op je kind bent. Hierdoor krijgt die meer zelfvertrouwen.
Praat met elkaar. En luister vooral naar elkaar. Zo voelt je kind dat je geïnteresseerd bent. Een goed gesprek helpt daarbij. Neem er de tijd voor. Heb het nog eens over de afspraken. En heeft je kind toch gevaped? Ook dan kan een gesprek helpen om niet verder te gaan of om te stoppen.
Hoe pakken andere ouders het aan?
Wat als ik vermoed dat mijn kind vapet? En hoe zit dat met zijn vrienden? Hoe schadelijk is het? Hoe bescherm ik mijn kind, maar blijven we toch in gesprek? Veel ouders vinden dit net zulke lastige vragen.
Kijk hieronder de Nationale Ouderavond 'Nee tegen vapen', of de special 'Nee tegen vapen' van de podcast Na de limonade van Helder Opvoeden. Ook andere afleveringen van Na de limonade zijn het beluisteren waard.
Weet de preventiewerkers in Steenwijkerland te vinden
Wist je dat er in Steenwijkerland naast jeugdzorg, sociaal werk en jeugdgezondheidszorg ook preventiewerkers beschikbaar zijn bij vragen over onderwerpen als alcohol, roken en vapen of drugs?
Laura van Schubert en Feline Esselink staan voor je klaar. Zonder oordeel, omdat we weten hoe lastig dit onderwerp is.
Blijf met vragen dus niet zitten!
De informatie en adviezen op deze website zijn zorgvuldig samengesteld op basis van beschikbaargestelde bronnen door o.a. de volgende expertisecentra en initiatieven. Wil je meer informatie over een van de onderwerpen op onze website, bezoek dan vooral een van de volgende websites voor meer informatie.
Copyright - STUDIO GRYT 2026